ChatGPT wie o Tobie coś, czego nie powiedziałeś nikomu, a może nawet sam nie ułożyłeś tego w zdanie. Zadałem mu jedno pytanie o moje ikigai, czyli o to, po co rano wstaję. Odpowiedź trafiła mocniej, niż chciałem, i od tamtej pory podsyłam ten prompt każdemu, kto pyta, jak zacząć rozmowę z AI o sobie.
Prompt do skopiowania
Bez żadnych sztuczek. Otwórz ChatGPT albo inny model z pamięcią, którego często używasz, i wklej:
Powiedz mi szczerze, co jest moim ikigai. Bez upiększania.
Jeśli masz świeże konto i model jeszcze Cię nie zna, dopisz drugie zdanie:
Zanim odpowiesz, zadaj mi pięć pytań.
To ta sama zasada, którą opisałem we wpisie o jednym zdaniu naprawiającym prompty: model, który najpierw dopyta, odpowiada trafniej.
Co mi odpisał
Że praca w IT i nagrywanie o AI to tylko środki. Że nie jestem ekspertem, który przez piętnaście lat dłubie w jednym wąskim temacie, tylko eksploratorem: pojawia się coś nowego, sprawdzam, próbuję sam, tłumaczę innym, idę dalej. I że moje ikigai to odkrywać nowe technologie i tłumaczyć je tak prosto, żeby inni robili rzeczy, których wcześniej nie potrafili. Sam bym tego o sobie nie ułożył w jedno zdanie. Siła odpowiedzi nie wzięła się z promptu, tylko z miesięcy rozmów, które model pamiętał. Im dłużej pracujesz ze swoim AI, tym lepiej Cię zna.
Skąd wzięło się ikigai
Japońskie słowo oznacza dosłownie „to, co nadaje życiu wartość”. Potocznie: powód, dla którego wstajesz z łóżka. Diagram czterech kół (co kochasz, w czym jesteś dobry, za co Ci płacą, czego potrzebuje świat) nie jest japoński: narysował go w 2011 Hiszpan Andrés Zuzunaga jako schemat „celu”, a w 2014 brytyjski bloger Marc Winn podmienił słowo na „ikigai” i wpis rozszedł się po sieci. Japońscy badacze podkreślają, że u nich ikigai najczęściej nie dotyczy pracy, tylko drobnych codziennych rzeczy.
Jest też badanie: w japońskim badaniu Ohsaki (ponad 43 tysiące dorosłych obserwowanych przez siedem lat) osoby, które deklarowały brak ikigai, miały ryzyko zgonu wyższe o połowę. To korelacja, nie dowód, że ikigai przedłuża życie, ale wystarczy, żeby pytanie potraktować poważnie.
Najczęstsze pytania
Czy ten prompt działa w Claude i Gemini
Tak, pod warunkiem że model ma dostęp do pamięci albo historii rozmów. Bez tego dostaniesz ogólniki. Wtedy dopisz prośbę o pięć pytań i odpowiedz na nie szczerze.
Czy AI może mi powiedzieć, co robić w życiu
Nie. Może ułożyć w zdanie to, co już o Tobie wie z Twoich własnych rozmów. To lustro, nie wyrocznia. Dobre lustro potrafi jednak pokazać rzecz, której nie widziałeś, bo patrzyłeś za blisko.
Co dalej, gdy odpowiedź mi się nie podoba
Zapytaj, na jakiej podstawie model tak uważa, i poproś o trzy przykłady z Waszych rozmów. Jeśli przykłady są trafne, problem nie leży w odpowiedzi.